Is het Rijksmuseum de moeite waard?

Kort antwoord: ja, het Rijksmuseum is de moeite waard, zolang je niet alles wilt zien. De Eregalerij alleen, met De Nachtwacht van Rembrandt, Het melkmeisje van Vermeer en een hele rij meesterwerken uit de Gouden Eeuw, maakt het ticket al waard. Waar het misgaat, is ambitie: dit is een enorm nationaal museum, en wie elke verdieping wil afwerken, gaat meestal moe en een beetje teleurgesteld naar huis. Met een Museumkaart is het bovendien gratis, dus voor veel Nederlanders is de vraag vooral: hoe haal je er het meeste uit?

Transparantie: dit artikel bevat links naar GetYourGuide. Boek je via zo’n link, dan ontvangt People & Media mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.

In het kort

• De moeite waard voor bijna iedereen met een beetje interesse in kunst of Nederlandse geschiedenis. Zelfs mensen die “niks met musea hebben”, vinden de Eregalerij meestal indrukwekkend.
• Volwassenen betalen € 25; iedereen tot en met 18 jaar mag gratis naar binnen, maar heeft wel een ticket met starttijd nodig.
• Met een Museumkaart is het gratis, maar ook dan moet je vooraf een starttijd boeken. Eenmaal binnen mag je blijven tot sluitingstijd.
• De Nachtwacht wordt gerestaureerd in een glazen ruimte. Je kunt het schilderij nog steeds zien, en de restauratoren aan het werk zien is juist een extraatje.
• Ga voor 11.00 uur of na 15.30 uur, het liefst op dinsdag of woensdag. Dat zijn volgens het museum zelf de rustigste momenten.

Het oordeel: voor wie is het Rijksmuseum de moeite waard?

Het Rijksmuseum is het nationale museum van Nederland en vertelt 800 jaar Nederlandse kunst en geschiedenis met meer dan 8.000 voorwerpen, in een spectaculair 19e-eeuws gebouw. Die breedte is tegelijk de kracht en de valkuil.

• Je gaat het geweldig vinden als je Rembrandt en Vermeer wilt zien in een zaal die rond hun werk is ontworpen, van grootse architectuur houdt, of geschiedenis graag verteld ziet aan de hand van voorwerpen en niet alleen schilderijen.
• Je vindt het leuk als je niet zo warm loopt voor kunst, maar wel een route kiest. Een uur tot anderhalf uur op de tweede verdieping is genoeg om te begrijpen waar alle ophef over gaat.
• Het valt je misschien tegen als je eigenlijk alleen voor Van Gogh komt (het Rijksmuseum heeft een handvol werken van hem, het Van Gogh Museum om de hoek heeft de collectie), of als je alles in één keer wilt zien.

De Eregalerij en De Nachtwacht

Bijna iedereen die voor het eerst komt, loopt direct naar de Eregalerij op de tweede verdieping, en terecht. Het is een lange, kerkachtige gang met aan weerszijden nissen vol topstukken uit de 17e eeuw: Frans Hals, Jan Steen, Vermeer en Rembrandt. De namen van de grote schilders uit die tijd staan in de ijzeren balken rond de nissen gegoten. Aan het eind komt de gang uit in de Nachtwachtzaal.

Wat je nu bij De Nachtwacht kunt verwachten

Sinds 2019 is het beroemdste schilderij van Rembrandt onderwerp van Operatie Nachtwacht, het grootste onderzoeks- en restauratieproject uit de geschiedenis van het doek. Het werk gebeurt in het volle zicht van het publiek, in een ultratransparante glazen ruimte. Volgens het museum zijn de restauratoren eind 2024 begonnen met het verwijderen van oude vernis, waardoor grotere delen van het schilderij tijdelijk mat en dof ogen.

Reden om het over te slaan? Nee. Je ziet nog steeds het hele doek op ware grootte, en een team dat er met microscopen aan werkt, is iets wat latere bezoekers niet meer meemaken. Verwacht alleen niet de glanzende, perfect belichte versie van de ansichtkaart. Kijk voor je bezoek op de pagina Operatie Nachtwacht van het museum in welke fase de restauratie zit.

Het melkmeisje en andere topstukken

Het melkmeisje van Vermeer is veel kleiner dan de meeste mensen denken, en er staat vaak een groepje telefoons voor. Wacht even op een gaatje; van dichtbij is het echt de moeite. Zoek ook Het Joodse bruidje van Rembrandt en De bedreigde zwaan van Jan Asselijn op; het museum rekent beide tot zijn hoogtepunten.

Meer dan de Gouden Eeuw: wat de meeste bezoekers missen

Hier onderscheidt het Rijksmuseum zich van een doorsnee museum met “dat ene beroemde schilderij”. Heb je na de Eregalerij nog energie, kies dan een of twee van deze:

• De Cuypersbibliotheek. Een leeszaal van meerdere verdiepingen met gietijzeren galerijen vol boeken. De meeste bezoekers kijken er van bovenaf in, en het is een van de meest gefotografeerde interieurs van Amsterdam.
• De Voorhal. De beschilderde hal met glas-in-loodramen die toegang geeft tot de Eregalerij is een bezienswaardigheid op zich, dus loop er niet te snel doorheen.
• De 17e-eeuwse poppenhuizen. Verbluffend gedetailleerde miniatuurgrachtenhuizen, gemaakt als pronkstuk voor rijke eigenaressen en niet als speelgoed.
• De 19e en 20e eeuw. Let op het zelfportret van Van Gogh en Meisje in witte kimono van George Hendrik Breitner.
• Aziatische kunst. Het Aziatisch Paviljoen is meestal een stuk rustiger dan de tweede verdieping. De tempelwachters zijn een hoogtepunt.

Wat kost het Rijksmuseum?

Prijzen van de officiële website (rijksmuseum.nl) op het moment van schrijven:

Betaalde tickets worden niet terugbetaald, al probeert het museum je bezoek naar een andere datum te verplaatsen als er plek is en je het vooraf laat weten. Contant betalen kan nergens in het museum, ook niet in het café en de winkel. Prijzen veranderen, dus check de officiële site voordat je boekt.

Heb je een Museumkaart? Dan is dit, met een regulier ticket van € 25, een van de musea waar je kaart zich het snelst terugverdient. Let wel: ook met een Museumkaart heb je een ticket met starttijd nodig, dus boek dat online voordat je in de trein stapt. Zo sta je op een drukke zaterdag of in de herfstvakantie niet voor een volgeboekt tijdslot.

Is € 25 zonder Museumkaart de moeite waard? Het is een van de duurdere museumtickets in Amsterdam, maar je mag zo lang blijven als je wilt en de collectie is van wereldklasse. Voor gezinnen is het een koopje, want kinderen en tieners zijn gratis. Het is alleen zonde van je geld als je het er in drie kwartier tussen propt voor je volgende afspraak.

Met rondleiding of op eigen houtje?

Het Rijksmuseum is makkelijker zelfstandig te bezoeken dan veel andere grote musea. De gratis Rijksmuseum-app heeft honderden audioverhalen, en de uitleg bij de belangrijkste werken is goed. Toch is het gebouw groot, en een gids maakt echt verschil in hoeveel je meeneemt uit de Eregalerij.

Ga op eigen houtje als je je al wat hebt ingelezen, wilt blijven hangen in de Cuypersbibliotheek of het Aziatisch Paviljoen, of met kinderen gaat die hun eigen tempo bepalen.

Kies een rondleiding als je maar één kans hebt en de essentie uitgelegd wilt krijgen: waarom De Nachtwacht zoveel stof deed opwaaien, wat Vermeer met licht doet, wat die poppenhuizen zeggen over rijkdom in de 17e eeuw. De eigen rondleiding van het museum is kort en voordelig; GetYourGuide (officiële verkooppartner van het Rijksmuseum) heeft langere rondleidingen en kleine groepen, inclusief ticket. Let op dat deze meestal in het Engels zijn:

• Rondleiding door het Rijksmuseum inclusief toegangsticket: de eenvoudigste keuze als je ticket en gids in één keer wilt boeken.
• Meesterwerken van het Rijksmuseum in een kleine groep: een kleinere groep, wat helpt bij drukke werken zoals Het melkmeisje.
• Toegangsticket Rijksmuseum: een ticket met tijdslot als je liever zelf op pad gaat.

Hoeveel tijd heb je nodig in het Rijksmuseum?

• 1 tot 1,5 uur: Voorhal, Eregalerij, De Nachtwacht en een blik in de Cuypersbibliotheek. Voor de meeste bezoekers is dat genoeg.
• 2,5 tot 3 uur: daarbij de poppenhuizen, de zalen over de 19e eeuw en het Aziatisch Paviljoen in een rustig tempo, met een koffiepauze.
• Een halve dag of langer: alleen als je ook een tijdelijke tentoonstelling in de Philipsvleugel wilt zien, of echt gek bent op kunst en geschiedenis.

Je kunt met hetzelfde ticket niet naar buiten en weer naar binnen, dus plan je koffiepauze in het museum.

Tips voor een beter bezoek

1. Boek het eerste tijdslot van de dag. Het museum is elke dag open vanaf 9.00 uur en zegt dat het meestal rustiger is voor 11.00 uur en na 15.30 uur. Weekenden en schoolvakanties zijn het drukst, dus kun je doordeweeks, doe dat dan.
2. Kom je met de trein? Stap je uit op Amsterdam Zuid, dan neem je metro 52 naar Vijzelgracht; kom je aan op Amsterdam Centraal, dan kan dat ook met metro 52. Vanaf Vijzelgracht is het minder dan 10 minuten lopen, en er stoppen ook verschillende trams vlak bij het museum. Uit België rijden er treinen vanuit Antwerpen en Brussel naar Amsterdam, dus een dagje Rijksmuseum is ook vanuit Vlaanderen goed te doen.
3. Begin bovenaan. Ga direct naar de Eregalerij op de tweede verdieping zolang je nog fris bent en werk daarna naar beneden.
4. Download de gratis app thuis. De audioverhalen zijn gratis, maar je wilt niet in de hal op een download staan wachten.
5. Laat die grote tas thuis of in de auto. Alleen tassen tot A4-formaat mogen mee naar binnen. In de gratis garderobe kun je dagrugzakken en paraplu’s kwijt, maar geen koffers of grote bagage; daarvoor zijn er kluisjes op het Museumplein.
6. Foto’s maken mag, flitsen niet. Wees een beetje vlot bij de populairste schilderijen.
7. Loop door de onderdoorgang. De openbare passage onder het gebouw, met fietsers die erdoorheen rijden, is een klassiek Amsterdams plaatje en gratis. Dat geldt ook voor de museumtuinen, die in de zomer open zijn.

Wanneer het Rijksmuseum niet de moeite waard is

• Je hebt één dag in Amsterdam en eigenlijk geen interesse in kunst. Een wandeling langs de grachten en een bezoek aan de buurt rond het Anne Frank Huis passen dan misschien beter.
• Je komt eigenlijk voor Van Gogh. Kies dan voor het Van Gogh Museum; de paar werken in het Rijksmuseum stillen je honger niet.
• Je komt op een zomerse zaterdag rond het middaguur aan zonder starttijd. Er zijn maar beperkt tickets aan de kassa, en een volle Eregalerij is niet de ervaring waarvoor je komt. Dat geldt net zo goed als je een Museumkaart hebt.
• Je wilt per se een glanzende Nachtwacht zien. Zolang de vernis wordt verwijderd, is dat niet wat je te zien krijgt.

Is het Rijksmuseum de moeite waard? Onze conclusie

Ja. Het is het ene museum in Amsterdam dat we bijna iedereen aanraden, mits je met een plan gaat: boek een vroege starttijd (ook met je Museumkaart), ga direct naar de Eregalerij en kies een of twee extra’s in plaats van het hele gebouw af te lopen. Wil je de verhalen achter de meesterwerken horen zonder ze zelf uit te zoeken, vergelijk dan rondleidingen door het Rijksmuseum voordat je gaat.

📍 Meer tips voor je stedentrip: Wat te doen in Amsterdam

Meer eerlijke “is het de moeite waard?”-gidsen

• Is het Anne Frank Huis de moeite waard?
• Is het Alhambra de moeite waard?
• Is de Toren van Londen de moeite waard?
• Is de Praagse Burcht de moeite waard?
• Is het Széchenyibad de moeite waard?
• Is Jungfraujoch de moeite waard?

Veelgestelde vragen

Moet je tickets voor het Rijksmuseum van tevoren kopen?

Iedere bezoeker heeft een starttijd nodig, ook kinderen en mensen met een Museumkaart. Aan de ingang wordt een beperkt aantal tickets verkocht zolang de voorraad strekt, maar alleen online boeken garandeert dat je op jouw gewenste tijd naar binnen kunt.

Kun je met de Museumkaart gratis naar het Rijksmuseum?

Ja, met een Museumkaart is de toegang gratis. Je moet wel vooraf online een ticket met starttijd reserveren, net als alle andere bezoekers.

Hangt De Nachtwacht er nog?

Ja. Het schilderij hangt in de Nachtwachtzaal in een glazen ruimte, waar de restauratie openbaar wordt uitgevoerd. Sommige delen kunnen er mat uitzien zolang de oude vernis wordt verwijderd.

Rijksmuseum of Van Gogh Museum: welke moet je kiezen?

Voor kunst uit de Gouden Eeuw, geschiedenis en architectuur kies je het Rijksmuseum. Is Van Gogh de belangrijkste reden voor je dagje Amsterdam, kies dan het Van Gogh Museum. Ze liggen naast elkaar aan het Museumplein, maar beide op één dag is vermoeiend.

Hoeveel tijd heb je nodig voor het Rijksmuseum?

Reken op 1 tot 1,5 uur voor de hoogtepunten en 2,5 tot 3 uur voor een uitgebreider bezoek. Eenmaal binnen mag je zo lang blijven als je wilt.

Is het Rijksmuseum gratis voor kinderen?

Ja. De toegang is gratis voor iedereen tot en met 18 jaar, maar ook zij hebben een ticket met starttijd nodig.

Mag je fotograferen in het Rijksmuseum?

Ja, fotograferen zonder flits is toegestaan. Het museum vraagt wel rekening te houden met andere bezoekers, en dat is vooral belangrijk bij De Nachtwacht en Het melkmeisje.

Uitgelichte afbeelding: Foto: C messier, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons