Wat is jaarruimte?
Jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar mag inleggen op een lijfrenterekening — een pensioenspaarrekening of pensioenbeleggingsrekening — en van je inkomen mag aftrekken in box 1. De gedachte erachter: wie via een werkgever weinig of geen pensioen opbouwt, mag dat zelf fiscaal vriendelijk inhalen.
Het levert twee voordelen tegelijk op. Je betaalt over je inleg dit jaar geen inkomstenbelasting, en zolang het geld op die rekening staat telt het niet mee in box 3. Daar staat één harde voorwaarde tegenover: het geld is pas beschikbaar rond je pensioen.
Hoe je jaarruimte wordt berekend
De formule voor belastingjaar 2026:
- Premiegrondslag = je bruto jaarinkomen min de AOW-franchise van € 19.172. Over dat eerste stuk inkomen bouw je al AOW op.
- 30% van die premiegrondslag is je bruto ruimte.
- Min je werkgeverspensioen: factor A × 6,27. Factor A vind je op je UPO of op mijnpensioenoverzicht.nl.
- Maximaal € 35.589 — hoger wordt je jaarruimte niet.
Reserveringsruimte: de vergeten pot
Heb je de afgelopen tien jaar je ruimte niet of niet volledig gebruikt? Dan mag je die alsnog inhalen, tot maximaal € 42.753 bovenop de jaarruimte van dit jaar. Voor wie dit voor het eerst uitrekent is dít vaak het grote bedrag, niet de ruimte van het lopende jaar.
De schatting hierboven vermenigvuldigt je huidige jaarruimte met het aantal jaren dat je opgaf. Je echte reserveringsruimte hangt af van je inkomen en factor A in elk van die jaren — reken 'm na met de rekenhulp van de Belastingdienst voordat je stort.
Wacht niet tot het voorjaar: de voorlopige aanslag
De meeste mensen storten in december en wachten tot april of mei op hun teruggaaf. Dat hoeft niet. Via een voorlopige aanslag geef je je verwachte inleg vooraf op, waarna de Belastingdienst het geschatte voordeel in het lopende jaar maandelijks uitkeert.
- Bereken je exacte ruimte. Jaarruimte plus eventuele reserveringsruimte. Geef nooit meer op dan dat.
- Log in op Mijn Belastingdienst (mijn.belastingdienst.nl) met DigiD.
- Open de voorlopige aanslag voor het lopende jaar: Inkomstenbelasting → "Een voorlopige aanslag aanvragen of wijzigen".
- Vul je inkomen en aftrekpost in. Eerst je geschatte bruto jaarinkomen, daarna Uitgaven → Uitgaven voor lijfrente, met de gegevens van je aanbieder en je rekeningnummer.
- Onderteken met DigiD en verstuur. Je ziet direct wat je per maand terugkrijgt.
Vraag je 'm later in het jaar aan, dan krijg je hetzelfde totaalbedrag over minder maanden — dus hogere maandbedragen.
Waar het misgaat
- Te veel inleggen. Boven je ruimte is de inleg niet aftrekbaar. Je hebt dan geld vastgezet tot je pensioen zonder er voordeel voor terug te krijgen.
- Opgeven maar niet storten. Staat het bedrag op 31 december niet op je lijfrenterekening, dan betaal je de ontvangen teruggaaf terug bij je aangifte in het voorjaar.
- Er eerder bij willen. Haal je het geld voortijdig weg, dan betaal je belasting over het hele bedrag plus 20% revisierente. Dit is geen noodpotje.
- Niet op kosten letten. Het verschil tussen 0,2% en 1,2% aan jaarlijkse kosten kost je over dertig jaar makkelijk een kwart van je eindbedrag.
Verder lezen: Jaarruimte benutten — de complete uitleg, met rekenvoorbeelden, de reserveringsruimte en veelgestelde vragen.