Is het Koninklijk Paleis van Madrid de moeite waard?

Is het Koninklijk Paleis van Madrid de moeite waard? Kort antwoord: ja, voor de meeste bezoekers wel, zolang je weet dat het bezoek korter is dan de omvang van het gebouw doet vermoeden. De staatsiezalen horen bij de meest weelderige van Europa, met de Troonzaal en de Gasparinizaal als absolute uitschieters, maar de publieksroute beslaat maar een fractie van de ruim 3.000 kamers van het paleis. Voor ongeveer de prijs van een museumticket krijg je een uur of twee van hoge kwaliteit, geen volledig dagje uit.

Transparantie: dit artikel bevat links naar GetYourGuide. Boek je via zo’n link, dan ontvangt People & Media mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.

In het kort

• Het hoogtepunt is de hoofdverdieping: de Troonzaal met het plafondfresco van Tiepolo, de rococo Gasparinizaal, de Gala-eetzaal en de Zuilenzaal.
• Een bezoek aan de zalen op eigen houtje duurt ongeveer 45 minuten, volgens Patrimonio Nacional, dat het paleis beheert. Met de Koninklijke Wapenkamer erbij zit je eerder op 1,5 uur.
• Een standaardticket kostte €18 op het moment van schrijven, of €26 met een officiële rondleiding.
• Er zijn gratis uren van maandag tot en met donderdag aan het eind van de dag, maar alleen voor EU-burgers en -inwoners (dus ook voor Nederlanders en Belgen) en Latijns-Amerikaanse burgers, en de rij kan lang zijn.
• De wisseling van de wacht is gratis en vindt buiten plaats, dus die kun je zonder ticket zien.

Is het Koninklijk Paleis van Madrid de moeite waard? Ons eerlijke oordeel

Het Palacio Real is de officiële residentie van de Spaanse koninklijke familie, maar er woont geen enkel lid van het koningshuis: de koning en koningin wonen in het kleinere Zarzuela-paleis buiten de stad, en dit gebouw wordt gebruikt voor staatsceremonies. Dat is belangrijk voor je verwachtingen. Je loopt door een ceremonieel paleis dat nog in gebruik is, niet door een huis waar echt geleefd wordt, en het voelt formeel, gepolijst en een beetje onpersoonlijk.

Waar het in uitblinkt, is pure 18e-eeuwse pracht. Karel III haalde de beste schilders van zijn tijd binnen, onder wie de Venetiaan Giambattista Tiepolo en de Duitser Anton Raphael Mengs, en alleen de plafonds zijn het ticket al waard als je van kunst of interieurs houdt.

• Echt indrukwekkend: de grote trap, de Troonzaal, de Gasparinizaal en de Koninklijke Wapenkamer.
• Goed, maar niet onvergetelijk: de lange reeks antichambres en kleinere kamers, die zonder gids of audiogids in elkaar gaan overlopen.
• Wat mensen tegenvalt: de route in één richting is korter dan verwacht, in sommige zalen mag je niet fotograferen, en rond het middaguur loop je in het tempo van de groep voor je.
• Sla het interieur over als sierlijke koninklijke interieurs je niets doen. De buitenkant van het paleis, de Plaza de la Armería en de Sabatini-tuinen geven je de setting gratis.

Wat je binnen ziet: de zalen waar je even moet stilstaan

De hoofdtrap en de Zuilenzaal

Je komt de staatsiezalen binnen via een brede marmeren trap die buitenlandse gezanten moest imponeren, en dat doet hij nog steeds. De Zuilenzaal, bovenaan, heeft een plafondfresco van Corrado Giaquinto. Hier vonden ook belangrijke moderne gebeurtenissen plaats, zoals de ondertekening van het verdrag waarmee Spanje in 1985 toetrad tot de Europese Gemeenschappen en de troonsafstand van koning Juan Carlos I in 2014.

De Troonzaal

Dit is de zaal waarvoor iedereen komt. Wanden bekleed met rood Genuees fluweel, vergulde Italiaanse meubels, bronzen leeuwen en een enorme plafondschildering van Tiepolo, De triomf van de Spaanse monarchie, voltooid in de jaren 1760. Blijf even achteraan bij de ingang staan en kijk omhoog voordat de menigte je meeneemt.

De Gasparinizaal

De kleedkamer van Karel III is de meest overdadige ruimte van het paleis: elk oppervlak is bedekt met rococo-stucwerk, zijden borduursels en chinoiserie-motieven. Schitterend of vermoeiend, het is de zaal waar mensen het achteraf over hebben.

De Gala-eetzaal en de Stradivarius-instrumenten

De Gala-eetzaal, ingericht onder Alfons XII, staat nog altijd gedekt voor staatsbanketten. Vlakbij toont het paleis zijn collectie instrumenten van Antonio Stradivari, een van de belangrijkste ter wereld, in de 18e eeuw verworven voor het Spaanse hof.

De Koninklijke Wapenkamer

Aan de overkant van de Plaza de la Armería is de Koninklijke Wapenkamer vaak de verrassende favoriet, vooral bij tieners. Patrimonio Nacional noemt het een van de twee mooiste collecties van Europa, samen met die van Wenen, met paraderustingen die gemaakt zijn voor Karel V en Filips II. Trek er ongeveer 30 minuten voor uit. Delen van het paleis gaan af en toe dicht voor werkzaamheden of officiële evenementen, dus kijk op de officiële site als de Wapenkamer voor jou een must is.

Wat kost een ticket voor het Koninklijk Paleis van Madrid?

De prijzen hieronder komen van de officiële ticketsite van Patrimonio Nacional (tickets.patrimonionacional.es) op het moment van schrijven. Online betaal je een kleine boekingsvergoeding.

Gereduceerde tickets gelden voor kinderen van 5 tot en met 16 jaar, 65-plussers en studenten tot en met 25 jaar met een geldige studentenkaart. Kinderen onder de 5 zijn gratis. Daarnaast is de toegang gratis op 18 mei (Internationale Museumdag) en 12 oktober (de nationale feestdag van Spanje).

Over de gratis uren: van maandag tot en met donderdag zijn de laatste twee uur voor sluitingstijd (16.00 tot 18.00 uur van oktober tot en met maart, 17.00 tot 19.00 uur van april tot en met september) gratis voor EU-burgers, inwoners van de EU en houders van een EU-werkvergunning, en voor Latijns-Amerikaanse burgers, op vertoon van een identiteitsbewijs. Als Nederlander of Belg val je daar dus onder. Tickets worden alleen aan de kassa uitgedeeld, groepen met gids zijn niet toegestaan en de Koninklijke Keuken is dan dicht. Een prima deal als je in aanmerking komt, maar mensen gaan al ruim voor het gratis tijdvak in de rij staan, en je hebt binnen minder tijd.

Is €18 zijn geld waard? Voor de kwaliteit van de zalen wel. Je betaalt wel voor kwaliteit, niet voor kwantiteit: race je in 40 minuten zonder achtergrondinformatie door de zalen, dan kan het aan de dure kant voelen.

Officiële gids, privétour of op eigen houtje?

In de zalen staat weinig uitleg, en juist de verhalen (de brand die in 1734 het oude Alcázar verwoestte, de verdragen die hier werden ondertekend) brengen het paleis tot leven.

• Op eigen houtje werkt prima als je de officiële audiogids huurt of de app van Patrimonio Nacional downloadt, die je activeert met je ticketnummer. Neem oortjes mee.
• De officiële rondleiding is goed geprijsd: Engelstalige rondleidingen zijn er meerdere keren per dag (op het moment van schrijven om 10.45, 11.45, 13.45 en 15.15 uur, van maandag tot en met zaterdag). In de zomer raken ze wel uitverkocht, en de groep kan groot zijn.
• Een tour van een andere aanbieder is de moeite waard als de officiële tijdsloten op zijn, je een kleinere groep wilt, of je het paleis wilt combineren met de Almudena-kathedraal of een wandeling door het Madrid van de Habsburgers.

Opties op GetYourGuide om te vergelijken:

• Toegangsticket Koninklijk Paleis met snelle toegang: een ticket met tijdslot als je gewoon naar binnen wilt en in je eigen tempo wilt rondkijken.
• Rondleiding Koninklijk Paleis met toegangsticket: een gids regelt de toegang en vertelt onderweg over de zalen.
• Rondleiding Koninklijk Paleis in een kleine groep: voor een persoonlijker bezoek zonder de grote officiële groepen.

Er komen en naar binnen gaan

• Metro: station Ópera (lijnen 2 en 5) ligt op vijf minuten lopen, via de Plaza de Oriente.
• Ingang: bezoekers gaan naar binnen via de poort op het plein bij de Almudena-kathedraal, op de hoek van de Calle Bailén, en niet aan de kant van de Plaza de Oriente tegenover het operagebouw.
• Tassen: tijdens de huidige verbeteringswerkzaamheden vraagt Patrimonio Nacional bezoekers geen grote rugzakken, koffers of volumineuze tassen mee te nemen. Reken op een beveiligingscontrole zoals op het vliegveld.
• Openingstijden op het moment van schrijven: maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 19.00 uur van april tot en met september en van 10.00 tot 18.00 uur van oktober tot en met maart; op zondag het hele jaar van 10.00 tot 16.00 uur. De kassa sluit en de laatste toegang is een uur voor sluitingstijd. Op sommige feestdagen en bij officiële staatsevenementen is het paleis dicht, soms op korte termijn.

Vanuit Nederland of België? Er gaan rechtstreekse vluchten naar Madrid vanaf onder meer Amsterdam en Brussel, dus het paleis past makkelijk in een stedentrip. Spanje ligt in de EU, dus je Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) is hier geldig.

Mis de wisseling van de wacht niet

Buiten het paleis vinden twee gratis ceremonies plaats, en het is de moeite waard om je bezoek daaromheen te plannen:

• De wekelijkse wachtwisseling: elke woensdag en zaterdag van 11.00 tot 14.00 uur (in juli en augustus van 10.00 tot 12.00 uur), bij de Puerta del Príncipe aan de Calle Bailén. Twee wachters te voet en twee te paard worden afgelost.
• De plechtige wisseling van de wacht: op de eerste woensdag van de maand om 12.00 uur, behalve in januari, augustus en september. Die duurt ongeveer 50 minuten, met zo’n 400 mensen en 100 paarden in historische uniformen, op de Plaza de la Armería. De toegang is gratis via de Puerta de Santiago.

Beide ceremonies gaan niet door bij officiële evenementen of slecht weer, dus kijk de week ervoor even op de toeristische site van Madrid (esmadrid.com).

Praktische tips

1. Boek het eerste tijdslot van de dag. Om 10.00 uur deel je de Troonzaal met maar een fractie van de drukte rond het middaguur.
2. Doe de Wapenkamer na de zalen, als het in de staatsiezalen druk begint te worden en het in de Wapenkamer nog relatief rustig is.
3. Sluit af met het uitzicht. Vanaf de Plaza de la Armería kijk je naar het westen over de tuinen van de Campo del Moro en de Casa de Campo, en de Sabatini-tuinen ernaast zijn gratis.
4. Vermijd zondagmiddag: door de kortere openingstijden propt iedereen zich in de ochtend.

Wanneer het niet de moeite waard is

• Je bent net in Versailles of Schönbrunn geweest. Het paleis in Madrid is prachtig, maar de ervaring zal bekend en korter aanvoelen.
• Je hebt één dag in Madrid en houdt van kunst. Kies dan voor het Prado en bewonder het paleis vanaf de Plaza de Oriente.
• Je rekent in het hoogseizoen op de gratis uren. Lang in de rij staan voor een gehaast bezoek is geen koopje.

Het beste alternatief: de Galerie van de Koninklijke Collecties, direct ernaast, toont de wandtapijten, schilderijen, rijtuigen en wapenrustingen die niet in het paleis passen, in een modern gebouw waar het veel minder druk is. Met het combiticket doe je makkelijk allebei.

Conclusie: is het Koninklijk Paleis van Madrid de moeite waard?

Bij een eerste bezoek aan de stad verdient het Koninklijk Paleis van Madrid zeker een plek op je lijstje. Verwacht geen tuinen op de schaal van Versailles of een dagvullend bezoek; verwacht een uur of twee met echt spectaculaire zalen, een uitstekende wapenkamer en, als je timing goed is, een gratis ceremonie buiten. Ga vroeg, zorg voor achtergrondinformatie via een gids of audiogids, en het is geld goed besteed. Heb je geen zin in tijdsloten en rijen? Vergelijk tickets en rondleidingen voor het Koninklijk Paleis voordat je vertrekt.

📍 Meer tips voor je stedentrip: Wat te doen in Madrid

Meer eerlijke “is het de moeite waard?”-gidsen

• Is het Prado Museum de moeite waard?
• Is Casa Batlló de moeite waard?
• Is het Alcázar van Sevilla de moeite waard?
• Is het Alhambra de moeite waard?
• Is de Sagrada Família de moeite waard?
• Is de Toren van Londen de moeite waard?

Veelgestelde vragen

Hoeveel tijd heb je nodig voor het Koninklijk Paleis van Madrid?

Patrimonio Nacional schat ongeveer 45 minuten voor de staatsiezalen en 30 minuten voor de Koninklijke Wapenkamer bij een bezoek op eigen houtje. Met een audiogids, de tuinen en foto’s buiten zijn de meeste mensen er 1,5 tot 2 uur zoet mee.

Is het Koninklijk Paleis van Madrid op bepaalde dagen gratis?

Ja, maar niet voor iedereen. Van maandag tot en met donderdag is de toegang in de laatste twee uur voor sluitingstijd gratis voor EU-burgers en -inwoners en Latijns-Amerikaanse burgers met een identiteitsbewijs. Op 18 mei en 12 oktober is de toegang voor iedereen gratis.

Moet je tickets voor het Koninklijk Paleis van tevoren boeken?

Van het voorjaar tot en met het najaar is dat sterk aan te raden. Tickets worden verkocht per tijdslot, en de officiële Engelstalige rondleidingen zijn beperkt, dus populaire tijden raken uitverkocht.

Woont de Spaanse koninklijke familie in het Koninklijk Paleis?

Nee. Het is de officiële residentie, die wordt gebruikt voor staatsceremonies en recepties, maar de koninklijke familie woont in het Zarzuela-paleis aan de rand van Madrid.

Mag je foto’s maken in het Koninklijk Paleis van Madrid?

Foto’s zonder flits voor persoonlijk gebruik zijn toegestaan, behalve waar bordjes anders aangeven. Statieven en selfiesticks zijn niet toegestaan.

Wat is beter als je maar tijd hebt voor één: het Koninklijk Paleis of het Prado?

Voor kunstliefhebbers het Prado. Voor wie voor het eerst in Madrid is en in minder dan twee uur een indruk wil krijgen van het koninklijke Spanje, het paleis. Heb je een hele dag, dan doe je makkelijk allebei: ze liggen op ongeveer 30 minuten lopen van elkaar.

Uitgelichte afbeelding: Foto: Carlos Delgado, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons